Media Control News Network
Ajay Shinge
दि. १ फेब्रुवारी २०२३ , आज देशाचा अर्थसंकल्प सादर झाले आहे.
७ लाखांपर्यंत उत्त्पन्न असलेल्यांना कर माफ……e
‘या’ गोष्टी होणार महाग
- विदेशी किचन चिमणी
- सोन्याचे दागिने
- चांदीचे दागिने
- चांदीची भांडी
- सिगरेट
‘या’ वस्तू होणार स्वस्त
- मोबाईल
- टीव्ही आणि टीव्हीचे सुटे भाग
- इलेक्ट्रिक वाहने
- खेळणी
- कॅमेरा लेन्स
- एमएसएमईंना ५ लाख कोटी रुपयांचे कर्ज देण्याची योजना आहे.
- आर्थिक क्षेत्रावरील घोषणा – सेबीला अधिक शक्तिशाली बनवण्यात येईल, असे अर्थमंत्र्यांनी सांगितले. सेबी पदवी, डिप्लोमा आणि प्रमाणपत्र देऊ शकेल आणि हे आर्थिक बाजारपेठेतील लोकांच्या सहभागासाठी केले जाईल.
- ४५टक्के आयकर परतावा २४ तासात
- महिलांसाठी घोषणा – स्वातंत्र्याच्या अमृत महोत्सवांतर्गत महिला सन्मान बचत पत्राची घोषणा करण्यात येत असून त्यांच्यासाठी नवीन बचत योजना येणार असल्याचे अर्थमंत्र्यांनी सांगितले. त्यात २ वर्षांसाठी गुंतवणूक करू शकतील आणि २ लाख रुपये जमा करू शकतील ज्यावर ७. ५ टक्के व्याज दिले जाईल. कोणतीही महिला किंवा मुलगी खाते उघडण्यास सक्षम असेल आणि त्यातून पैसे काढण्याच्या अटी असतील. या अर्थसंकल्पात महिलांच्या कल्याणासाठी उचलले जाणारे हे मोठे पाऊल आहे.
- अर्थसंकल्पात तरुणांसाठी मोठ्या घोषणा – केंद्र सरकार प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना ४.० लाँच करणार आहे.
- तरुणांना आंतरराष्ट्रीय संधींसाठी कुशल बनवण्यासाठी विविध राज्यांमध्ये ३० स्किल इंडिया इंटरनॅशनल सेंटर्स स्थापन करण्यात येणार आहेत.
- मोबाईल आणि इलेक्ट्रिक गाड्या स्वस्त होणार
- युवकांना जागतीक स्तरावर नोकऱ्या मिळवण्यासाठी ३० केंद्र उभारणार
- लघू आणि सूक्ष्म उद्योगांसाठी ९ हजार कोटींची क्रेडिट गॅरेंटी
- भांडवली गुंतवणुकीचा परिव्यय ३३ टक्क्यांनी वाढवून १० लाख कोटी रुपये केला जाईल आणि कॅपेक्स बजेटचे प्रमाण एकूण जीडीपीच्या ३. ३ टक्क्यांपर्यंत नेले जाईल.
- राज्यांना ५० वर्षांचे बिनव्याजी कर्ज चालू राहील.
- पीएम आवास योजनेचा खर्च ६६ टक्क्यांनी वाढून ७९,००० कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे.
- भांडवली गुंतवणूक परिव्यय ३३ % ने वाढवून रु. १० लाख कोटी करण्यात येत आहे, जे GDP च्या ३. ३ % असेल.
- भारतीय रेल्वेसाठी एकूण ७५ हजार कोटी रुपयांचा भांडवली परिव्यय राखून ठेवण्यात आला आहे आणि देशभरातील ५० विमानतळांचे पुनरुज्जीवन केले जाईल.
- २०१४ नंतर स्थापन करण्यात आलेल्या वैद्यकीय महाविद्यालयांसोबत सह-स्थानावर १५७ न्युजिंग महाविद्यालये स्थापन केली जातील, असे एफएम सीतारामन यांनी सांगितले.
- तरुण उद्योजकांना कृषी स्टार्टअपला प्रोत्साहन देण्यासाठी कृषी प्रवेगक निधीची स्थापना केली जाईल, असे एफएम सीतारामन यांनी सांगितले.
- पशुसंवर्धन, दुग्धव्यवसाय आणि मत्स्यव्यवसाय यावर लक्ष केंद्रित करून कृषी कर्जाचे लक्ष्य २० लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढवले जाईल
- फ्री फूड स्कीम पुढील एक वर्षासाठी राबवली जाणार
- वाहतुकीच्या प्रकल्पासाठी ७५ हजार कोटी
- लघु आणि सूक्ष्म उद्योगांसाठी ९ हजार कोटींची क्रेडिट गॅरंटी
- 5G सेटअप उभारण्यासाठी १०० लॅब्स तयार केल्या जाणार
- पायाभूत सुविधांच्या खर्चात ३३ टक्क्यांची वाढ
- पायाभूत सुविधांच्या खर्चात ३३ टक्क्यांची वाढ
- सरकार नॅशनल गव्हर्नस पॉलिसी आणणार
- डीजी लॉकर वापरण्यावर भर देण्यात येईल
- मिशन कर्मयोगी अंतर्गत केंद्र आणि राज्ये एकत्रितपणे याद्वारे ऑनलाइन प्रशिक्षण मंच सुरू करतील. यासाठी सरकारी कर्मचाऱ्यांचे कौशल्य वाढवून कृत्रिम बुद्धिमत्तेची तीन केंद्रे स्थापन करून त्यांच्यामार्फत संशोधन केले जाणार आहे. आरोग्य, कृषी यांसारख्या क्षेत्रातील समस्या दूर करण्यावर चर्चा होईल.
- भरड धान्याच्या लागवडीसाठी शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन देणार
- ०-४० वयोगटातील व्यक्तींच आरोग्य स्क्रीनिंग होणार सरकारातून समृद्धी साधण्यासाठी विशेष प्रयत्न करणार
- कृषिपूरक योजनांना बळ देणार
- ३८,८०० शिक्षकांची नियुक्ती करणार
- वैद्यकीय क्षेत्रात संशोधनासाठी प्रोत्सहन देणार
- वैद्यकीय क्षेत्रात संशोधनासाठी प्रोत्सहन देणार
- रेल्वे साठी २ लाख ५० हजार कोटींची तरतुद कऱण्यात येणार
- देशांतर ५० नवे विमानतळ हेलिपॅड हेलिपॉर्ट ला परवानगी
- लहान मुलांसाठी आणि यवकांसाठी डिजिटल ग्रंथालय उभारणार
- अमृतकाळामध्ये सरकारचे ७ प्राधान्य
- इन्फ्रा, गुंतवणूक, कनेक्टिव्हिटीचा सात प्राधान्यक्रमांमध्ये समावेश
- सर्वसमावेशक विकास
- शेवटच्या घटकापर्यंत विकास
- पायाभूत सुविधांचा विकास
- क्षमतांमध्ये वाढ करणे
- ग्रीन ग्रोथ
- युवाशक्ती
- आर्थिक क्षेत्र
* ग्लोबल हब फोर मिलेट्स अंतर्गत भारत मिलेट्समध्ये खूप पुढे आहे. शेतकऱ्यांसाठी पोषण, अन्नसुरक्षा आणि नियोजनासाठी बाजरी कार्यक्रम राबविण्यात येत आहेत. श्रीअण्णा राडी, श्रीअण्णा बाजरी, श्रीअण्णा रामदाना, कुंगनी, कुट्टू या सर्वांचे आरोग्यासाठी अनेक फायदे आहेत. बाजरीमध्ये शेतकऱ्यांचे मोठे योगदान आहे आणि श्री अण्णांचे केंद्र बनवण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत. श्रीअण्णाच्या निर्मितीसाठी हैदराबादच्या संशोधन संस्थेकडून खूप मदत मिळत आहे. २०२३ – २४ या वर्षासाठी २० लाख कोटी रुपयांचे कर्जाचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
* सरकारच्या पहिल्या ५ मोठ्या घोषणा – अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी सांगितले की, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मिल्ट्स लवकरच स्थापन करण्यात येईल. भारत @ १०० च्या माध्यमातून देश जगभरात मजबूत होईल. ग्रामीण महिलांसाठी ८१ लाख बचत गटांना मदत मिळाली, त्यात आणखी वाढ करण्यात येणार आहे. पीएम विश्वकर्मा कौशल सन्मान, हस्तकला आणि व्यापारात काम करणाऱ्या लोकांनी कला आणि हस्तकलेमध्ये योगदान दिले. जे स्वावलंबी भारतासाठी महत्त्वाचे पाऊल आहे. याद्वारे केवळ आर्थिक मदतच केली नाही तर त्यांची तांत्रिक कौशल्ये सुधारण्यावर भर देण्यात आला आणि त्यांना सामाजिक सुरक्षा प्रदान करण्यात आली.
* या अर्थसंकल्पात ७ प्राधान्यक्रम असतील, असे अर्थमंत्र्यांनी सांगितले. अॅग्रीकल्चर एक्सीलरेटर फंडातून अॅग्री स्टार्टअप्स वाढतील. यामुळे शेतकऱ्यांना मदत होईल आणि ते आव्हानांना सामोरे जाण्यास सक्षम होतील आणि यामुळे उत्पादकता वाढेल. शेतकरी, राज्य आणि उद्योग भागीदार यांच्यात हे केले जाईल. अर्थसंकल्पात सरकारचे सात प्राधान्यक्रम आहेत. वंचितांना प्राधान्य देणे हे सरकारचे प्राधान्य आहे.
* या अर्थसंकल्पात 7 प्राधान्यक्रम असतील, असे अर्थमंत्र्यांनी सांगितले. अॅग्रीकल्चर एक्सीलरेटर फंडातून अॅग्री स्टार्टअप्स वाढतील. यामुळे शेतकऱ्यांना मदत होईल आणि ते आव्हानांना सामोरे जाण्यास सक्षम होतील आणि यामुळे उत्पादकता वाढेल. शेतकरी, राज्य आणि उद्योग भागीदार यांच्यात हे केले जाईल. अर्थसंकल्पात सरकारचे सात प्राधान्यक्रम आहेत. वंचितांना प्राधान्य देणे हे सरकारचे प्राधान्य आहे.
* सरकारला कोविड लसीचे २२० कोटी डोस मिळाले आहेत आणि ४४. ६ कोटी लोकांना ते पीएम सुरक्षा आणि पीएम जीवन ज्योती योजनेतून मिळाले आहेत. पीएम किसान सन्मान निधीच्या माध्यमातून करोडो शेतकऱ्यांना लाभ मिळत आहे. लोकसहभागातून सरकार सबका साथ, सबका विकास या माध्यमातून पुढे गेले आहे. २८ महिन्यांत ८० कोटी लोकांना मोफत धान्य देण्यात आले आहे, ही काही छोटी गोष्ट नाही
* गेल्या काही वर्षांत भारतातील लोकांचे दरडोई उत्पन्न दुप्पट झाल्याचे अर्थमंत्र्यांनी सांगितले. दरडोई उत्पन्न १.९७ लाख रुपये वार्षिक झाले आहे. भारतीय अर्थव्यवस्था पूर्वीपेक्षा अधिक संघटित झाली आहे. त्याचा परिणाम लोकांच्या राहणीमानावर दिसून येतो.
* गेल्या ९ वर्षांत भारतीय अर्थव्यवस्था जगभरात दहाव्या क्रमांकापासून पाचव्या क्रमांकापर्यंत विकसित झाली आहे – अर्थमंत्री
* चालू आर्थिक वर्षात जीडीपीचा दर सुमारे ७ टक्के राहण्याचा अंदाज आहे. रोजगाराच्या संधी वाढवता येतील यावर सरकारचा विशेष भर आहे. भारताकडून G20 अध्यक्षपद ही एक मोठी संधी आहे आणि ती भारताची ताकद दर्शवते. – अर्थमंत्री
* देशाच्या स्वातंत्र्याच्या सुवर्णकाळातील हा पहिला अर्थसंकल्प असल्याचे अर्थमंत्र्यांनी सांगितले. आम्ही प्रत्येक विभागापर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न केला आहे. विशेषतः तरुणांना आणि सर्व वर्गातील लोकांना आर्थिक बळ देण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. जगात मंदी असूनही, आपला सध्याचा विकासाचा अंदाज ७ टक्के आहे आणि भारत आव्हानात्मक काळात वेगाने विकासाकडे वाटचाल करत आहे. जगभरातील लोकांनी भारताच्या विकासाचे कौतुक केले आहे आणि हा अर्थसंकल्प पुढील २५ वर्षांसाठी ब्लू प्रिंट आहे. कोविड लसीकरण मोहिमेने देशाला एका नव्या उंचीवर नेले आहे आणि जगाने भारताची ताकद ओळखली आहे.
* भारतीय अर्थव्यवस्था हा एक चमकता तारा आहे हे जगाने मान्य केले आहे. आपली अर्थव्यवस्था ७ टक्के दराने वाढेल, असा विश्वास आहे, जो जागतिक अर्थव्यवस्थेत सर्वाधिक आहे. – अर्थमंत्री
* अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी संसदेत अर्थसंकल्पीय भाषणाला सुरुवात केली आणि २०२३ – २४ या आर्थिक वर्षाचा सर्वसाधारण अर्थसंकल्प सादर केला. त्यामुळे देशाचा आर्थिक लेखाजोखा सर्वांसमोर येऊ लागला आहे.
अर्थमंत्र्यांकडून अर्थसंकल्प सादर करण्यास सुरुवात
- काही मिनिटांतच अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण लोकसभेत अर्थसंकल्प सादर करतील.
बजेटची कॉपीज संसद भवनात पोहचल्या
अर्थसंकल्पापूर्वी शेअर बाजारात एक नेत्रदीपक तेजी पाहायला मिळत आहे. सेन्सेक्स ३७८.३२ अंकांच्या म्हणजेच ०.६४ टक्क्यांच्या वाढीसह ५९,९२८.२२ वर व्यवहार करत आहे. निफ्टी १०९. ९५ अंकांच्या म्हणजेच ० . ६२ टक्क्यांच्या वाढीसह १७,७७२.१० वर दिसत आहे.
अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांचा अर्थ मंत्रालयाबाहेरचा फोटो आला असून बजेटसोबतच्या त्यांच्या पहिल्या छायाचित्रात त्या लाल साडीत दिसत आहेत.
मोदी सरकारच्या काळात आत्तापर्यंत १० बजेट सादर झाले आहेत.
अरुण जेटल, पीयुष गोयल आणि निर्मला सीतारामण हे तीन अर्थमंत्री
सीतारामण यांनी आतापर्यंत पाच बजेट सादर केले आहेत
देशाच्या इतिहासातलं सर्वात लांब बजेट भाषण आणि पहिलं पेपरलेस बजेट सीतारामण यांच्या नावावर.
अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन राष्ट्रपती भवनाकडे रवाना झाल्या आहेत. तेथे त्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्याकडे बजेटची प्रत सुपूर्द करतील.
अर्थमंत्र्यांचा कार्यक्रम पाहिला तर, अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन सकाळी ८. ४० वाजता नॉर्थ ब्लॉकमधील कार्यालयात पोहोचल्या आहेत. सकाळी ९ वाजता नॉर्थ ब्लॉक येथून राष्ट्रपती भवनाकडे रवाना होतील. सकाळी ९.४५ वाजता
अर्थसंकल्पाची प्रत घेऊन राष्ट्रपतींची भेट घेणार. सकाळी १० वाजता लेजर घेऊन संसद भवनात पोहोचेल. सकाळी १०. १५ वाजता मंत्रिमंडळात अर्थसंकल्पाला औपचारिक मान्यता दिली जाईल आणि अर्थमंत्री सकाळी ११ वाजता लोकसभेत अर्थसंकल्प सादर करतील.
वित्त राज्यमंत्री भागवत कराड म्हणाले की, कोविड साथीच्या आजारातून सावरल्यानंतर देशाने चांगली सुधारणा दर्शविली आहे. आर्थिक सर्वेक्षण पाहिल्यास सर्वच क्षेत्रांनी चांगली प्रगती दर्शविली आहे. इतर देशांच्या तुलनेत आपली अर्थव्यवस्था चांगली आहे. २०१४ मध्ये मोदी सरकार आले तेव्हा भारताची अर्थव्यवस्था १० व्या स्थानावर होती आणि आज ती ५ व्या स्थानावर आली आहे.
अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन त्यांच्या घरातून निघाल्या आहेत आणि सकाळी ९ वाजता नॉर्थ ब्लॉकला पोहोचतील. नॉर्थ ब्लॉकमध्ये काही वेळ घालवल्यानंतर सकाळी ९.२० च्या सुमारास ते राष्ट्रपती भवनाकडे रवाना होईल.
सकाळी ९.४५ वाजता अर्थसंकल्पाची प्रत घेऊन राष्ट्रपतींची भेट घेणार. सकाळी १० वाजता लेजर घेऊन संसद भवनात पोहोचेल. सकाळी १०. १५ वाजता मंत्रिमंडळात अर्थसंकल्पाला औपचारिक मान्यता दिली जाईल आणि अर्थमंत्री सकाळी ११ वाजता लोकसभेत अर्थसंकल्प सादर करतील.