मुंबई : महाराष्ट्राचे नवनियुक्त राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांनी आज राजभवनातील दरबार सभागृहात आयोजित सोहळ्यात राज्यपाल पदाची शपथ घेतली. मुंबई उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती न्यायमूर्ती चंद्रशेखर यांनी त्यांना पद आणि गोपनीयतेची शपथ दिली. या सोहळ्यामुळे महाराष्ट्राला अधिकृतपणे २२ वे राज्यपाल लाभले.
शपथविधीनंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांनी राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांचे पुष्पगुच्छ देऊन अभिनंदन केले.
सोहळ्याच्या सुरुवातीला मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी जारी केलेली नियुक्तीची अधिसूचना वाचून दाखवली. कार्यक्रमाची सुरुवात राष्ट्रगीत आणि राज्यगीताने झाली, तर समारोप राष्ट्रगीताने करण्यात आला. शपथविधीनंतर भारतीय नौदलातर्फे राज्यपालांना औपचारिक मानवंदना देण्यात आली.
या सोहळ्यास विधान परिषद सभापती प्रा. राम शिंदे, विधानसभा अध्यक्ष ॲड. राहुल नार्वेकर, विधान परिषद उपसभापती डॉ. नीलम गोऱ्हे, माजी मुख्यमंत्री सुशीलकुमार शिंदे, उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील, कौशल्य विकास मंत्री मंगलप्रभात लोढा, अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री छगन भुजबळ, बृहन्मुंबई महानगरपालिका आयुक्त भूषण गगराणी, पोलीस महासंचालक सदानंद दाते, पोलीस आयुक्त देवेन भारती तसेच अनेक वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
त्रिपुराच्या राजघराण्यातील परंपरेतून घडलेले नेतृत्व
जिष्णू देव वर्मा हे त्रिपुराच्या माणिक्य राजघराण्याशी संबंधित आहेत. भारतातील प्राचीन आणि प्रगत विचारसरणीसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या राजघराण्याने १९४१ मध्ये त्रिपुरासाठी पहिली लिखित राज्यघटना लागू केली होती.
या राज्यघटनेत अल्पसंख्याक, मागासवर्गीय आणि कामगारांसाठी विधानसभेत आरक्षणाची तरतूद करण्यात आली होती—देशात आरक्षणाची संकल्पना व्यापक होण्याच्या आधीच हा दूरदृष्टीचा निर्णय मानला जातो.
राजघराण्याची पार्श्वभूमी असूनही जिष्णू देव वर्मा यांची ओळख अत्यंत विनम्र, संवादप्रिय आणि सर्वसामान्यांपर्यंत सहज पोहोचणारे नेतृत्व अशी आहे.
राजकारणातील प्रवास आणि प्रशासनिक अनुभव
जिष्णू देव वर्मा यांनी १९९३ मध्ये भारतीय जनता पक्षात प्रवेश करून सक्रिय राजकारणाची सुरुवात केली. त्यांनी त्रिपुरा प्रदेश भाजपचे सरचिटणीस म्हणून संघटनात्मक कामकाज सांभाळले.
२०१८ मध्ये चारिलाम (अनुसूचित जमाती) विधानसभा मतदारसंघातून त्यांनी निवडणूक लढवत तब्बल ८९.३३ टक्के मते मिळवून अभूतपूर्व विजय मिळवला.
त्या वर्षी त्रिपुरामध्ये २५ वर्षांच्या डाव्या आघाडीच्या सत्तेला समाप्ती देत भाजप सरकार सत्तेत आले आणि जिष्णू देव वर्मा यांनी उपमुख्यमंत्री म्हणून पदभार स्वीकारला. वित्त, ग्रामीण विकास आणि ऊर्जा यांसारखी महत्त्वाची खाती त्यांनी सांभाळली.
शाश्वत विकासाच्या संकल्पनांचा पुरस्कार
त्यांच्या कार्यकाळातील Bio Village 2.0 हा उपक्रम विशेष उल्लेखनीय मानला जातो. कृषी, ऊर्जा आणि ग्रामीण उपजीविकेमध्ये पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञानाचा वापर करून ग्रामीण विकासाला चालना देण्याचा हा प्रयत्न होता.
स्थानिक समुदायाच्या सक्रिय सहभागामुळे हा प्रकल्प यशस्वी ठरला आणि शाश्वत विकासाच्या क्षेत्रात त्रिपुराला राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळाली.
साहित्य, कला आणि सांस्कृतिक आवड
जिष्णू देव वर्मा हे केवळ राजकारणी नसून कवी, लेखक आणि कलाप्रेमी म्हणूनही ओळखले जातात. आधुनिक कला, चित्रकला आणि शिल्पकलेत त्यांना विशेष रस आहे.
त्यांची Children of Water Goddess आणि Master of Time ही पुस्तके साहित्यप्रेमींमध्ये चर्चेचा विषय ठरली आहेत. त्यांच्या कवितांमधील आशावाद त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे प्रतिबिंब मानले जाते.
महाराष्ट्रासाठी राज्यपालांची भूमिका का महत्त्वाची?
महाराष्ट्रातील सध्याचे राजकीय वातावरण, आघाड्या आणि बदलत्या सत्तासमीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर नव्या राज्यपालांची नियुक्ती विशेष महत्त्वाची मानली जात आहे.
राज्यपाल हे केवळ घटनात्मक प्रमुख नसून विधानमंडळ, सरकार आणि केंद्र यांच्यातील संवादाचा महत्त्वाचा दुवा असतात. विधेयकांवरील निर्णय, राज्यघटनात्मक परिस्थितीतील मार्गदर्शन आणि प्रशासनिक संतुलन राखणे यामध्ये राज्यपालांची भूमिका निर्णायक ठरू शकते.
जिष्णू देव वर्मा यांचा प्रशासनातील अनुभव, ग्रामीण विकासावर असलेला भर आणि ईशान्य भारतातील धोरणनिर्मितीतील सहभाग लक्षात घेता महाराष्ट्रातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था, शाश्वत विकास आणि सामाजिक समावेशन यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये ते मार्गदर्शक भूमिका बजावू शकतात, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
तेलंगणाहून महाराष्ट्राच्या राजभवनापर्यंत
३१ जुलै २०२४ रोजी जिष्णू देव वर्मा यांची तेलंगणाचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती झाली होती. त्यानंतर १० मार्च २०२६ रोजी त्यांनी महाराष्ट्राच्या राज्यपालपदाची शपथ घेत राज्याच्या घटनात्मक नेतृत्वाची धुरा स्वीकारली.
त्यांच्या मते समाजातील वंचित आणि उपेक्षित घटकांना आधार देणे आणि त्यांच्या जीवनात आशेचा किरण निर्माण करणे हेच सार्वजनिक जीवनाचे खरे सार आहे.