अभियंता दिन : विकासाच्या शिल्पकाराच्या मनातील हाक
एखादा पूल उभा राहतो तेव्हा त्यामागे केवळ सिमेंट, लोखंड आणि काँक्रीट नसते; त्यामागे एका अभियंत्याचे ज्ञान, कल्पकता, नियोजन, जबाबदारी आणि असंख्य तासांचे परिश्रम असतात. एखादा रस्ता गावाला शहराशी जोडतो, एखादी इमारत अनेक पिढ्यांना आसरा देते, पाणीपुरवठ्याची योजना हजारो कुटुंबांची तहान भागवते—या प्रत्येक विकासकामाच्या पाठीशी अभियंत्याचे अदृश्य पण अत्यंत महत्त्वाचे योगदान असते.
अभियंता म्हणजे केवळ आराखडे काढणारा किंवा कामाची मोजमापे करणारा व्यक्ती नाही; अभियंता म्हणजे विकासाचे स्वप्न प्रत्यक्षात आणणारा शिल्पकार आहे.
उन्हाचा तडाखा असो, पावसाची संततधार असो, रात्री-अपरात्री कामाची पाहणी असो किंवा एखाद्या कामातील अडचण सोडविण्यासाठी तातडीने घटनास्थळी धाव घ्यावी लागो—अभियंता आपली जबाबदारी पार पाडत असतो. कागदावरील आराखडा प्रत्यक्ष जमिनीवर साकारताना त्याला तांत्रिक ज्ञानाबरोबरच संयम, धैर्य आणि निर्णयक्षमता वापरावी लागते.
परंतु या सर्व कर्तृत्वाच्या मागे एक अभियंत्याचे मनही असते.
त्या मनालाही आपल्या कामाची दखल घेतली जावी, प्रामाणिक प्रयत्नांचे कौतुक व्हावे आणि आपल्या कष्टाला योग्य मोबदला वेळेवर मिळावा, अशी अपेक्षा असते.
आज अभियंता दिनाच्या निमित्ताने शासन आणि प्रशासनासमोर अभियंत्यांच्या मनातील ही भावना मांडणे आवश्यक आहे.
काम पूर्ण होते; पण अभियंत्याची प्रतीक्षा कधी संपणार?
शासनाच्या विविध विकासकामांसाठी अभियंते आपले कौशल्य, वेळ आणि अनुभव पणाला लावतात. अनेक वेळा कामे पूर्ण होतात, नागरिकांना त्याचा लाभ मिळतो, शासनाच्या विकासकामांना गती मिळते; मात्र त्या कामांचे देयक किंवा बिल दीर्घकाळ प्रलंबित राहते.
काम पूर्ण करण्यासाठी लागणारा मनुष्यबळाचा खर्च, साहित्याचा खर्च, यंत्रसामग्रीचा खर्च, कार्यालयीन खर्च आणि त्यासाठी घेतलेली आर्थिक जबाबदारी मात्र थांबत नाही.
मग मनात एक प्रश्न निर्माण होतो-
“ज्याच्या कष्टातून शासनाचे काम पूर्ण झाले, त्या अभियंत्याच्या कष्टाचे मूल्य मिळण्यासाठी एवढी प्रतीक्षा का?”
हा प्रश्न केवळ पैशांचा नाही.
हा प्रश्न आहे अभियंत्याच्या आत्मसन्मानाचा, त्याच्या कुटुंबाच्या सुरक्षिततेचा आणि त्याच्या कामावरील विश्वासाचा.
शासनाच्या विकासकामात योगदान देणाऱ्या अभियंत्यांना त्यांच्या प्रलंबित बिलांचा योग्य आणि वेळेत मोबदला मिळणे ही केवळ आर्थिक बाब नसून त्यांच्या कामाला मिळणारी प्रत्यक्ष मान्यता आहे.
प्रोत्साहन मिळाले तर कर्तृत्वाला नवी भरारी मिळेल
अभियंत्याला वेळेवर मोबदला मिळाला, त्याच्या कामाची प्रशंसा झाली आणि शासनाने त्याच्या अडचणी समजून घेतल्या, तर त्याच्या कामात निश्चितच नवी ऊर्जा निर्माण होईल.
कारण अभियंता केवळ पैशासाठी काम करत नाही.
त्याला अभिमान असतो की—
“माझ्या ज्ञानातून एखादा रस्ता तयार झाला.”
“माझ्या नियोजनातून एखादा पूल उभा राहिला.”
“माझ्या कामामुळे एखाद्या गावाला पाणी मिळाले.”
“माझ्या प्रयत्नांमुळे एखाद्या नागरिकाचे जीवन थोडे अधिक सुखकर झाले.”
हा अभिमान अमूल्य आहे.
पण त्या अभिमानासोबत त्याच्या श्रमाचा न्याय्य आर्थिक मोबदला मिळणेही तितकेच आवश्यक आहे.
शासनाने अभियंत्यांच्या भावनांकडे संवेदनशीलतेने पाहावे
अभियंता दिन हा केवळ शुभेच्छांचा किंवा सत्काराचा दिवस न राहता अभियंत्यांच्या प्रश्नांवर सकारात्मक निर्णय घेण्याचा दिवस ठरावा.
शासनाने विकासकामांशी संबंधित प्रलंबित बिलांचा आढावा घेऊन ती शक्य तितक्या लवकर अदा करण्यासाठी ठोस पावले उचलावीत. आर्थिक अडचणींमुळे अभियंत्यांच्या कामावर परिणाम होऊ नये आणि भविष्यातील विकासकामांना अधिक वेग मिळावा, यासाठी देयकांच्या प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि वेळेचे नियोजन आवश्यक आहे.
कारण-
अभियंत्याला न्याय मिळाला, तर विकासकामांना गती मिळेल.
अभियंत्याला प्रोत्साहन मिळाले, तर गुणवत्तेला बळ मिळेल.
अभियंत्याचा सन्मान झाला, तर राष्ट्रनिर्मितीला नवी ऊर्जा मिळेल.
अभियंता, तुमच्या कर्तृत्वाला सलाम!
आज अभियंता दिनाच्या निमित्ताने प्रत्येक अभियंत्याला एवढेच सांगावेसे वाटते—
तुमच्या हातातील पेन्सिलने काढलेली एक रेषा उद्याचा रस्ता ठरवू शकते.
तुमच्या गणनेवर एखाद्या पुलाची सुरक्षितता अवलंबून असते.
तुमच्या नियोजनावर एखाद्या गावाचा विकास अवलंबून असतो.
आणि तुमच्या कर्तृत्वावर समाजाच्या प्रगतीचा एक महत्त्वाचा भाग उभा असतो.
म्हणूनच तुमचे काम केवळ नोकरी नाही; ते राष्ट्रनिर्मितीचे एक महत्त्वाचे कार्य आहे.
तुमच्या परिश्रमांना सलाम!
तुमच्या तांत्रिक ज्ञानाला सलाम!
तुमच्या कल्पकतेला सलाम!
तुमच्या प्रामाणिकपणाला सलाम!
आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, अडचणी असूनही विकासकामासाठी सातत्याने झटणाऱ्या तुमच्या जिद्दीला मनापासून सलाम!
अभियंता दिनाच्या या शुभदिनी शासनानेही अभियंत्यांच्या मनातील भावना समजून घ्याव्यात, त्यांच्या प्रलंबित बिलांच्या प्रश्नाकडे गांभीर्याने पाहावे आणि त्यांच्या कष्टाला योग्य सन्मान व वेळेवर मोबदला मिळेल, यासाठी सकारात्मक निर्णय घ्यावा.
कारण विकासाच्या प्रत्येक विटेमागे अभियंत्याचा घाम आहे,
प्रत्येक मजबूत पुलामागे त्याचे ज्ञान आहे,
प्रत्येक सुंदर वास्तूमागे त्याची कल्पना आहे,
आणि प्रत्येक विकासकामामागे त्याचे कर्तृत्व आहे.
अभियंत्याचा सन्मान म्हणजे विकासाचा सन्मान!
अभियंत्याला न्याय म्हणजे विकासाला गती!
सर्व अभियंता बांधवांना अभियंता दिनाच्या मनःपूर्वक हार्दिक शुभेच्छा!
आपल्या ज्ञानाला, कर्तृत्वाला आणि परिश्रमांना मनःपूर्वक सलाम!
लेखक:- जावेद हुसेन देवडी
9021149686